De benodigde trekkracht van een elektrotrekker berekent u door het totale gewicht van de te trekken last te vermenigvuldigen met de rolweerstandscoëfficiënt en, bij een helling, de hellingskracht erbij op te tellen. Bij het resultaat telt u een veiligheidsmarge op. Zo kiest u een trekker die de last probleemloos in beweging krijgt en houdt.
De uitkomst hangt vooral af van het gewicht, de ondergrond en de wielen van de last. Hieronder lopen we de factoren, de formule, de helling en de aanloopkracht stap voor stap door.
Welke factoren bepalen de benodigde trekkracht in de praktijk?
De benodigde trekkracht wordt bepaald door het totale gewicht van de last, de rolweerstand van de wielen op de ondergrond, de eventuele helling en de manier waarop de last wordt aangekoppeld. Hoe zwaarder de last en hoe ruwer de vloer, hoe groter de kracht die de elektrotrekker moet leveren.
In de praktijk spelen deze factoren de grootste rol:
- Totaalgewicht: tel het gewicht van de lading, het voertuig of de wagen en eventuele hulpmiddelen bij elkaar op.
- Ondergrond: een gladde, gepolijste betonvloer geeft weinig weerstand, terwijl voegen, scheuren, grind of tegels de rolweerstand merkbaar verhogen.
- Wielen en lagers: harde polyurethaanwielen op kogellagers rollen lichter dan rubberwielen of versleten lagers.
- Hellingen: elke stijging vraagt extra kracht bovenop de rolweerstand.
- Gebruiksfrequentie: veelvuldig starten en stoppen belast motor en batterij zwaarder dan een rustige rit in een rechte lijn.
Wie deze gegevens vooraf verzamelt, voorkomt dat een trekker te zwaar of juist te licht wordt gekozen. Ook het type last speelt mee: een trein van pallet handling met meerdere wagens gedraagt zich anders dan één enkele zware rolcontainer.
Welke formule geeft de trekkracht van een elektrotrekker?
De basisformule is: trekkracht (N) = massa (kg) × 9,81 × rolweerstandscoëfficiënt. Voor een last van 1.000 kg en een coëfficiënt van 0,02 komt dat neer op ongeveer 196 N. Bij hellingen, wrijving in bochten of slechte wielen komt daar extra kracht bij.
De rolweerstandscoëfficiënt (vaak aangeduid met c of Cr) is de verhouding tussen de rolweerstand en het gewicht. Als richtwaarden gebruikt men in de praktijk vaak:
- ongeveer 0,01 tot 0,02 voor harde wielen op een gladde, vlakke betonvloer
- ongeveer 0,03 tot 0,05 voor minder gunstige vloeren, versleten wielen of kleine wieldiameters
- hogere waarden voor ruwe, onverharde of beschadigde ondergronden
Dit zijn indicatieve waarden. De exacte coëfficiënt hangt af van de combinatie van wiel, lager en vloer, dus controleer altijd de gegevens van de fabrikant van de wagen of trolley.
Rekenvoorbeeld: u trekt een trein van 3.000 kg over een gladde betonvloer met een coëfficiënt van 0,02. De rijkracht is dan 3.000 × 9,81 × 0,02 ≈ 589 N. Reken daar een veiligheidsmarge bovenop, zodat de trekker ook bij tegenvallende omstandigheden voldoende reserve heeft.
Hoe rekent u met een helling of ramp?
Bij een helling telt u de hellingskracht bij de rolweerstand op. Die extra kracht is gelijk aan massa × 9,81 × sinus van de hellingshoek, bij benadering massa × 9,81 × hellingspercentage gedeeld door 100. Zelfs een lichte helling kan de benodigde trekkracht ruim verdubbelen.
Een voorbeeld maakt dit concreet. Voor een last van 1.000 kg op een helling van 2% bedraagt de hellingskracht ongeveer 1.000 × 9,81 × 0,02 ≈ 196 N. De rolweerstand (met coëfficiënt 0,02) is eveneens 196 N, dus de totale benodigde kracht is ongeveer 392 N. Bij 5% helling loopt de hellingskracht al op tot circa 490 N.
Let bij hellingen en ramps ook op:
- Remvermogen: bergaf moet de trekker de last veilig kunnen afremmen, niet alleen optrekken.
- Grip: de aandrijfwielen van de trekker moeten voldoende wrijving hebben om de last te kunnen trekken zonder te slippen.
- Maximale helling: raadpleeg de specificaties van de trekker, want niet elk model is geschikt voor elke ramp.
Waarom is aanloopkracht hoger dan rijkracht?
De aanloopkracht is hoger dan de rijkracht omdat u bij het wegtrekken eerst de statische wrijving en de massatraagheid van de last moet overwinnen. Eenmaal in beweging is alleen de lagere rolweerstand nog actief. Daarom moet een trekker met reserve worden gekozen.
Bij stilstand zijn lagers, wielen en vloer als het ware vastgezet in hun uitgangspositie. Dat vraagt tijdelijk een grotere kracht, die in de praktijk vaak anderhalf tot twee keer de rijkracht bedraagt, of meer bij zware lasten en gebruikte wielen. Daarbovenop komt de kracht om de last te versnellen: hoe sneller u wilt optrekken, hoe groter de benodigde kracht.
Dit effect is belangrijk bij toepassingen met veel stop-and-go, zoals wagentreinen in productie of distributie. Rekent u alleen met de rijkracht, dan wordt de trekker bij elke start overbelast. Dat leidt tot slijtage, oververhitting van de motor en een kortere levensduur van de batterij.
Hoe kiest u een trekker op basis van de berekening?
U kiest een elektrotrekker door de berekende trekkracht, inclusief aanloopkracht en hellingskracht, te vergelijken met de nominale en maximale trekkracht in de specificaties. Kies een model met voldoende veiligheidsmarge, meestal minstens 20 tot 30% boven de berekende waarde.
Ga daarbij stap voor stap te werk:
- Bepaal het maximale totaalgewicht van de last, ook in de zwaarst denkbare situatie.
- Bereken de rijkracht met de juiste rolweerstandscoëfficiënt voor uw vloer en wielen.
- Tel de hellingskracht op als uw route een helling of ramp bevat.
- Houd rekening met de aanloopkracht en kies een model dat die piek aankan.
- Voeg een veiligheidsmarge toe en vergelijk het resultaat met het aanbod van trekhulpmiddelen.
Controleer daarnaast praktische zaken zoals het type koppeling, de benodigde batterijcapaciteit voor een volledige werkdag en de wendbaarheid in smalle gangen. Een berekening op papier blijft een inschatting: een proef met uw eigen lasten op uw eigen vloer geeft de meeste zekerheid.
Hoe Logitrans Handling helpt bij het bepalen van de juiste trekkracht
Wij helpen u om de benodigde trekkracht correct te bepalen en de juiste elektrotrekker te kiezen, zodat u niet over- of ondergedimensioneerd investeert. Als expert in ergonomische material handling begeleiden we u van analyse tot oplevering, met oog voor veiligheid en efficiëntie op de werkvloer.
Zo gaan wij te werk:
- We starten met een gratis werkpostanalyse, waarbij we gewichten, vloeren, hellingen en routes ter plaatse in kaart brengen.
- We berekenen de rijkracht, hellingskracht en aanloopkracht met een passende veiligheidsmarge.
- U kunt de trekker uittesten in onze demoruimte in Drongen, met uw eigen lasten.
- We voorzien indien gewenst een opleiding voor de gebruikers bij levering.
- Met een onderhoudscontract houden we uw toestellen in optimale en veilige staat.
Twijfelt u over de juiste trekkracht voor uw toepassing? Neem gerust contact met ons op, dan denken we graag met u mee en zoeken we samen de oplossing die écht bij uw situatie past.
Related Articles
- Wat gebeurt er als een vacuümheffer zijn vacuüm verliest?
- Wat kost verzuim door tilletsel mij als magazijnverantwoordelijke?
- Wat doet repetitief tillen op lange termijn met het lichaam van een medewerker?
- Waarom loopt het orderpickingtempo zo traag ondanks goede mensen?
- Waarom daalt de productiviteit in mijn magazijn?