Ergonomisch werken betekent dat je je lichaam zo min mogelijk belast tijdens je werkzaamheden door houding, beweging en werkomgeving bewust op elkaar af te stemmen. Dit geldt zowel op kantoor als op de werkvloer in een magazijn of productieomgeving. De vijf belangrijkste tips zijn: zorg voor een correcte lichaamshouding, richt je werkplek ergonomisch in, vermijd overbelasting door zware lasten op de juiste manier te tillen, neem voldoende pauzes en gebruik de juiste hulpmiddelen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over ergonomie op de werkvloer.
Welke lichaamshouding is het beste tijdens het werken?
De beste werkhouding is een neutrale lichaamshouding waarbij de wervelkolom recht blijft, de schouders ontspannen zijn en de gewrichten in een natuurlijke positie staan. Dit betekent: rug recht, voeten plat op de grond, knieën in een hoek van ongeveer 90 graden en de ogen op gelijke hoogte met het scherm of de werktaak. Een goede ergonomische werkhouding voorkomt spierspanning en vermoeidheid.
In de praktijk is de ideale houding niet statisch maar dynamisch. Het menselijk lichaam is niet gemaakt om urenlang in dezelfde positie te blijven. Wissel daarom regelmatig af tussen staan en zitten, en zorg ervoor dat je werkplek zo ingericht is dat je niet hoeft te reiken, draaien of buigen om je taak uit te voeren.
- Rug: houd de natuurlijke S-vorm van de wervelkolom intact, vermijd vooroverbuigen
- Schouders: laat ze ontspannen hangen, niet optrekken of naar voren buigen
- Polsen: houd ze recht bij herhalende bewegingen zoals typen of grijpen
- Hoofd: houd het recht boven de schouders, vermijd een voorwaartse nekhouding
- Voeten: zet ze plat op de vloer of op een voetensteun
Op de werkvloer in een magazijn of productieomgeving is een goede houding nog belangrijker omdat de fysieke belasting veel groter is. Gebogen staan bij het tillen of draaien met een volle lading zijn veelvoorkomende oorzaken van rugklachten en andere blessures.
Hoe richt je een ergonomische werkplek in?
Een ergonomische werkplek richt je in door alle elementen van de werkruimte af te stemmen op de lichaamsafmetingen en taken van de gebruiker. De werkbank, het gereedschap, de opslag en de looproutes moeten zo geplaatst zijn dat de werknemer zo min mogelijk onnatuurlijke bewegingen hoeft te maken. Dit geldt zowel voor een kantooromgeving als voor een industriële werkvloer.
Bij het inrichten van een ergonomische werkplek zijn er een aantal concrete aandachtspunten:
- Werkhoogte: stem de hoogte van de werkbank of het bureau af op de ellebooghoogte van de medewerker
- Bereikbaarheid: plaats materialen en gereedschappen binnen handbereik, zodat reiken en draaien tot een minimum beperkt blijft
- Verlichting: zorg voor voldoende en goed gepositioneerde verlichting om onnodige nekspanning te vermijden
- Vloer: gebruik antislipmatten of ergonomische stamatten bij werkplekken waar lang staand gewerkt wordt
- Ruimte: zorg voor voldoende bewegingsruimte zodat medewerkers hun houding kunnen wisselen
In magazijnen en logistieke omgevingen speelt ook de indeling van de ruimte een grote rol. Veelgebruikte goederen bewaar je op een hoogte tussen knie en schouder om tilbewegingen te beperken. Zware lasten worden het beste opgeslagen op een hoogte waarbij ze zonder bukken of reiken opgenomen kunnen worden. Bekijk voor specifieke toepassingen ook de materiaalhandling toepassingen die hierbij kunnen helpen.
Wat zijn de gevaren van niet-ergonomisch werken?
Niet-ergonomisch werken leidt op termijn tot fysieke klachten, verhoogd ziekteverzuim en verminderde productiviteit. De meest voorkomende gevolgen zijn rugpijn, nek- en schouderklachten, RSI (repetitive strain injury) en knieproblemen. Deze aandoeningen ontwikkelen zich vaak geleidelijk en worden pas opgemerkt wanneer ze al een chronisch karakter hebben aangenomen.
De risico’s zijn het grootst bij werkzaamheden waarbij sprake is van:
- Herhaalde bewegingen in een onnatuurlijke houding
- Het tillen van zware of onhandelbare lasten zonder hulpmiddelen
- Langdurig staan of zitten zonder afwisseling
- Werken met trillend gereedschap of machines
- Onvoldoende hersteltijd tussen fysiek belastende taken
De gevolgen zijn niet alleen persoonlijk. Voor bedrijven betekenen musculoskeletale aandoeningen een van de belangrijkste oorzaken van langdurig ziekteverzuim. Dit leidt tot hogere kosten, verlies van ervaren medewerkers en een grotere druk op de rest van het team. Investeren in ergonomie op de werkvloer is dan ook niet alleen een kwestie van welzijn, maar ook van bedrijfseconomische logica.
Hoe til je zware lasten op een ergonomische manier?
Zware lasten til je ergonomisch door je knieën te buigen in plaats van je rug, de last dicht bij je lichaam te houden en te draaien met je voeten in plaats van met je romp. Dit zijn de drie basisprincipes van veilig tillen die rugletsel voorkomen. Combineer dit altijd met een stabiele voetpositie en een rechte rug tijdens de hefbeweging.
Een correcte tiltechniek bestaat uit de volgende stappen:
- Beoordeel de last: schat het gewicht in en controleer of de last stabiel en goed te grijpen is
- Positioneer je voeten: ga schouderbreedte uit elkaar staan, zo dicht mogelijk bij de last
- Buig de knieën: ga door de knieën, houd de rug recht en span de buikspieren aan
- Grijp stevig: pak de last met beide handen vast en houd ze dicht bij het lichaam
- Til met de benen: kom omhoog door de knieën te strekken, niet door de rug te strekken
- Draai met de voeten: wil je van richting veranderen, zet dan je voeten neer in de nieuwe richting in plaats van je romp te draaien
Toch heeft zelfs de meest correcte tiltechniek zijn grenzen. Bij lasten die regelmatig worden getild, die een bepaald gewicht overschrijden of waarbij de tiltaak herhaaldelijk wordt uitgevoerd, is een technisch hulpmiddel de enige duurzame oplossing. Dit geldt zeker voor pallet handling en andere veelvoorkomende magazijntaken.
Welke hulpmiddelen ondersteunen ergonomisch werken in een magazijn?
In een magazijn ondersteunen hulpmiddelen zoals vacuümlifters, pallettrucks, mobiele lifters en ergonomische heftoestellen het ergonomisch werken door de fysieke belasting van medewerkers sterk te verminderen. Het juiste hulpmiddel hangt af van het type last, het gewicht, de frequentie van de handeling en de ruimtelijke omstandigheden op de werkvloer.
De meest gebruikte ergonomische hulpmiddelen in een magazijn zijn:
- Vacuumlifters en takels: ideaal voor het tillen van vlakke of gladde objecten zoals platen, dozen en vaten zonder fysieke kracht
- Pallettrucks: verlichten het verplaatsen van zware pallets en voorkomen rugbelasting bij het duwen en trekken
- Mobiele lifters: bieden flexibele hef- en positioneeroplossingen voor uiteenlopende lasten op de werkvloer
- Palletkantelaars: maken het omdraaien of kantelen van pallets mogelijk zonder handmatige inspanning
- Ergonomische werkbanken en heftafels: passen de werkhoogte automatisch aan, zodat medewerkers altijd op de juiste hoogte werken
De keuze voor het juiste hulpmiddel vraagt om een grondige analyse van de werkpost. Wat werkt voor dozen, werkt niet noodzakelijk voor zakken of rollen. Bekijk ook de beschikbare producten voor een volledig overzicht van wat mogelijk is.
Hoe Logitrans Handling helpt met ergonomisch werken
Wij bij Logitrans Handling begeleiden bedrijven van A tot Z bij het verbeteren van de ergonomie op de werkvloer. Ons uitgangspunt is eenvoudig: een ergonomische oplossing moet een probleem oplossen zonder nieuwe problemen te veroorzaken. Dat betekent minder fysieke belasting voor medewerkers, maar ook hogere productiviteit en minder uitval door rugklachten en ziekteverzuim.
Wat wij concreet aanbieden:
- Gratis werkpostanalyse: onze specialisten analyseren uw werkplek en identificeren de ergonomische knelpunten
- Oplossingen op maat: wij stellen een passend heftoestel of systeem voor op basis van uw specifieke situatie, of het nu gaat om dozen, zakken, platen, palletten, vaten of rollen
- Demoruimte in Drongen: u kunt de tiloplossingen zelf uittesten met uw eigen materialen voordat u beslist
- Opleiding en installatie: bij levering zorgen wij indien gewenst voor een opleiding voor de gebruikers
- Onderhoudscontracten: wij zorgen ervoor dat uw handlingstoestellen in optimale conditie blijven voor maximale veiligheid en continuïteit
Ergonomisch werken is een investering in uw mensen en in de toekomst van uw organisatie. Wilt u weten welke oplossing het beste past bij uw situatie? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek of een gratis werkpostanalyse.
